تاریخچه ی زعفران

عده ای مبدا زعفران را ایالت قدیم ماد ایران می دانند،برخی از محققین نیز خاستگاه زعفران را در منطقه وسیعتری از کره زمین شامل یونان، ترکیه، آسیای صغیر وایران می دانند. ایرانیان ضمن صدور زعفران به بسیاری از نقاط جهان باستان، خواص آن را به یونانیها،رومیها،چینیها واقوام سامی از جمله عربها معرفی کردند و شیوه زراعت آن را در سده های اول تا چهارم هجری به امم اسلامی پیرامون مدیترانه آموختند.

اقوام ایرانی همچون رستمیان وبنوطبری در انتقال فرهنگ زعفرانکاری موثر بودند.مستندات تاریخی بیانگر این واقعیت است که ایرانیان از روزگاران کهن به زر و زعفران علاقه و توجهی بلیغ داشتند به طوری که در جشن ها وسرورها و مجالس بزم و نشاط مانند عروسی ها و اعیاد،یا استقبال از بزرگان و زائران زر و زعفران نثار قدمها می کردند.

درعصر هخامنشیان زعفران یرای تزئین گرده های نان و معطر کردن خوراکها به کار می رفته است. در دوره پارتها زعفران ایرانبه یونان و روم می رفت، بعدا چین از مشتریان زعفران ایران شد.در عصر ساسانیان کاشت زعفران در قم و بون نیز رایج گردید و مرغوبیت محصول آنها شهرت یافت.در همان روزگار زعفران در پرداخت کاغذهای گران قیمت کاربرد پیدا کرد،اما بیشتر از آن محلول زعفران به عنوان مرکب تحریر استفاده می شد،وتا قرنها بعد در ترکیب مرکبها ی تحریر مرغوب به کار می رفته است.افزودن بر اینها در تحریر دعاهای مقدس بر روی کاغذ و پارچه و گاهی کفن، مرکب زعفران به کار می رفته است.

زعفران با همه خصلتها و خصوصیات و خواص نباتیش مورد توجه بسیاری از ادبا و نویسندگان و شاعران قرار گرفته است،به طوری که به جرات می توان گفت کلمه زعفران و تعبیرات و تشبیهات مربوط به آن به اندازه ی که در منابع و متون و دواوین فارسی آمده در آثار مکتوب هیج یک از السنه جهانی به کار نرفته است.

در قرن دهم میلادی کشت زعفران توسط اعراب (که خود اعراب نیز آن رااز ایرانیان آموخته بودند) در اسپانیا متداول گردید و متعاقب آن در قرن هیجدهم در ناحیه ای به نام WaldenدرEssex انگلستان رواج داشته و امروزه این محل به نام Walden saffronاست.

به طوری که از نوشته های ادبی و پزشکی هندوستان بر می آید،زعفران از دیر باز برای مردم سرزمین شناخته شده است.همچنین زعفران نزد مردم مصر،یونان،کلیمیان،هندوها و مسلمانان از توجه خاصی برخوردار بوده است.